NIŻYŃSKA piano forte

Reżyseria: Aneta Jankowska, Dawid Żakowski

Stowarzyszenie Sztuka Nowa

Opis spektaklu
„NIŻYŃSKA piano forte” Sztuki Nowej to kameralny spektakl choreograficzny inspirowany biografią i twórczością Bronisławy Niżyńskiej – jednej z najważniejszych postaci XX-wiecznej awangardy w tańcu.

Punktem wyjścia do spektaklu stały się przełomowe chwile z jej życia. Osobisty kryzys oraz potrzeba pełnego artystycznego wyrażenia się stały się impulsem do wypracowania własnej podmiotowości i swojego języka choreograficznego. W spektaklu biografia Niżyńskiej zostaje przetworzona nie w formę narracji, lecz w strukturę ruchu, rytmu i napięć budujących dramaturgię spektaklu.

Spektakl podejmuje dialog z "Les noces" (1923) – przełomowym dziełem choreograficznym Niżyńskiej do muzyki Igora Strawińskiego, często opisywanym jako protofeministyczne. Daniela Komędera – choreografka i wykonawczyni – konstruuje performatywny portret artystki, badając relacje między ciałem, rytmem i strukturą. Warstwę dźwiękową spektaklu współtworzy na żywo Katarzyna Piszek (Kasai), materializując muzykę i wokal jako równorzędne elementy dramaturgiczne. Dialog ruchu i dźwięku pozwala obserwować proces odzyskiwania głosu – rozumianego symbolicznie jako akt dojrzewania do emancypacji.

"NIŻYŃSKA piano forte" stawia pytania o pozycję współczesnej kobiety–choreografki i tancerki oraz o proces budowania własnego języka twórczego w warunkach presji osobistych, historycznych, społecznych i instytucjonalnych.

Głównym elementem scenografii spektaklu jest sportowa trampolina, która pełni funkcję zarówno podłoża scenicznego, jak i integralnego narzędzia choreograficznego. Na trampolinie przez cały czas trwania spektaklu występuje Daniela Komędera. Jako choreografka przeniosła ona ciężki, statyczny i historycznie obciążony wymiar postaci Niżyńskiej na choreografię wykonywaną w ruchu wertykalnym, opartą na wybiciu, locie i zawieszeniu ciała w powietrzu. Trampolina pozwala na symboliczne „odciążenie” baletu jako gatunku i poszukiwanie lekkości, uniesienia oraz chwilowego przekraczania grawitacji, zarówno fizycznej, jak i kulturowej. Zastosowane rozwiązanie scenograficzne jest mobilne, łatwe w transporcie i szybkie w montażu, co umożliwia prezentację spektaklu w różnorodnych przestrzeniach domów kultury i sal wielofunkcyjnych, wpisując się w ideę programu Teatr Polska.
Obsada

Choreografia i taniec: Daniela Komędera
Muzyka i wykonanie na żywo: Katarzyna Piszek (Kasai)

Inni realizatorzy

Dramaturgia: Patrycja Babicka
Kostiumy: Dominik Więcek
Reżyseria światła i scenografia: Tadeusz Perkowski
Reżyseria dźwięku: Adam Jankowski
Produkcja: Stowarzyszenie Sztuka Nowa

Recenzje
Warszawa. „Niżyńska piano forte”. Premiera Sztuki Nowej w Mazowieckim Instytucie Kultury
Recenzje Komisji Artystycznej
Twórcy i twórczynie nawiązują do biografii oraz artystycznej spuścizny Bronisławy Niżyńskiej, jednak ich znajomość nie jest konieczna, by odczytać portret kobiety nakreślony w spektaklu. Widzimy ją ubraną w czerń, z bukietem czerwonych róż, które – próbując zatrzymać zdradzone uczucie i stłumić wzbierający płacz – wkłada w usta jak knebel. Daniela Komędera, tancerka i choreografka (odpowiedzialna m.in. za choreografię do filmowych Chłopów), gra w sposób esencjonalny i maksymalnie skupiony. Prostymi środkami trafnie oddaje twórcze napięcia wielkiej modernistki oraz jej emocje – rozpięte od piano po forte. I robi to znakomicie.
Katarzyna Tokarska-Stangret

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies)